Alexander Prins

Concert
Alexander Prins
Wanneer
zondag 1 december 2019
15:00 - Alle leeftijden
Waar
Hoek van Holland
Andere informatie
Alexander Prins studeerde aan het Koninklijk Conservatorium te ’s Gravenhage en behaalde in 1997 het diploma Docerend Musicus Orgel en het Praktijkdiploma Kerkmuziek. Vervolgens studeerde hij in 1999 af voor het diploma Uitvoerend Musicus Orgel. Deze hoofdvakken volgde hij bij Johan Th. Lemckert (orgel) en Marijke van Klaveren (kerkmuziek).

Momenteel is Alexander sinds 1999 cantor-organist van de PKN-gemeente te Honselersdijk, in de Regenboogkerk. Onder zijn advies heeft deze gemeente in 2016 het prachtige en veelzijdige Öhms-orgel, afkomstig uit Neunkirchen (Duitsland, 1981) overgenomen. Sinds 2016 leidt hij ook de jaarlijkse uitvoering van de Lukas-Passion in deze kerk, georganiseerd door de Stichting Bach-Westland. Verder is hij dirigent van drie koorverenigingen en geeft hij orgelconcerten in Nederland, of concerten met medewerking van één of enkele solisten. Ook is hij actief als begeleider of continuo-organist bij oratoriumuitvoeringen.

“Adventsconcert uit het Orgel-Büchlein”
De koralen voor Advent, Kerst, Jaarwisseling en Opdracht Tempel van J.S. Bach

Nieuwe techniek
Bach’s verzameling van 45 doorgaans korte koraalbewerkingen, waaruit het Orgel-Büchlein bestaat, geldt als ‘muzikaal woordenboek’ voor de orgelkoraalkunst. Dit type koraalbewerking staat daarbij sterk op zichzelf. Doorgaans klinkt, in eenvoudige notenwaarden, de melodie van een koraal in de bovenstem; vergezeld van een hecht motievenweefsel in de onderliggende stemmen. Soms is de liedmelodie versierd of klinkt deze in canon. De koralen op déze manier voor orgel bewerken, was iets nieuws waar Bach mee kwam. In zijn de rest van zijn nalatenschap aan orgelkoralen gebruikt hij deze kenmerkende schrijfwijze nauwelijks.

Onvoltooid
Bach was aanvankelijk van plan 146 koralen, grotendeels te vinden in het Weimarer Gesangbuch, te bewerken op deze manier en er een speelboekje mee aan te leggen, bestemd voor het hele kerkelijk jaar. Het papier waar Bach op schreef, heeft ook het formaat van een boekje. Alle titels van de gezangen had hij elk al bovenaan een pagina geschreven. Waarom hij ze nooit allemaal bewerkt heeft, is niet duidelijk geworden. Evenwel, in zijn cantates en oratoria is de beheersing en vooral de voorzetting van deze schrijftechniek duidelijk te herkennen. Naderhand, pas na zijn ambtsperiode te Weimar, heeft hij een titelpagina aan deze verzameling toegevoegd, met de welbekende opdracht (vertaald):

Orgelboekje
Waarin een beginnende organist leidraad gegeven wordt
op allerhande manieren een koraal te behandelen.
Daarbij is het een studie voor het pedaalspel,
aangezien alle koralen hierin een obligate pedaalpartij hebben.

De hoogste God alleen ter ere,
daarnaast hieruit zich te beleren.

Auteur Johann Sebastian Bach,
Kapelmeester van zijn Doorluchtigheid
de Vorst van Anhalt - Köthen”

Karakter-miniaturen
Het ‘Orgel-Büchlein als muzikaal woordenboek’ laat zich begrijpen als oefening in het vinden van een motievenstructuur, welke aansluit bij de tekst; het gedicht van een koraal of, evenzeer, een innerlijke houding of een eigenaardigheid van de betreffende gezangtekst. Zo bijzonder uiteenlopend de gevoelshoudingen van de koraalteksten zijn, zo verschillend zijn ook de temperamenten van deze koraalbewerkingen. Het Orgel-Büchlein behandelt het gehele kerkelijk jaar; vanmiddag hoort u het gedeelte hieruit, dat aansluit bij deze periode van het jaar.
In het programma vindt u bij elke bewerking een typering van de gezangtekst, of van de door Bach gekozen muzikale invalshoek, zoals mij aannemelijk lijkt dat de bewerking zich verhoudt.

Dit programma wordt geopend en besloten met een Prelude en Fuga en afgewisseld met één van de zes triosonates.

Alexander Prins

Programma

1. Præludium in D, BWV 532

2. Koralen uit het Orgelbüchlein
BWV-nummer
Advent
599 Nun komm, der Heiden Heiland
smekend verlangen
600 Gott, durch deine Güte / Gottes Sohn ist kommen
bijna onmogelijke canon; onnavolgbare redding
601 Herr Christ, der ein'ge Gottes Sohn / Herr Gott, nun sei gepreiset
doordringende glans van de Morgenster
602 Lob sei dem allmächtigen Gott
Lof aan God, die in zijn ontferming zijn Zoon zendt, neerdalend in deze wereld

Kerstmis
603 Puer natus in Bethlehem
geboortepijn
604 Gelobet seist du, Jesu Christ
verwondering om de geboorte
605 Der Tag, der ist so freudenreich
vreugde om de geboorte
606 Vom Himmel hoch, da komm ich her
overvloedig nieuws
607 Vom Himmel kam der Engel Schar
engelen komen uit de hemel
608 In dulci jubilo
dubbelcanon, zuivere navolging; "sleep mij achter U aan"
609 Lobt Gott, ihr Christen, allzugleich
lofzing allen tegelijk
610 Jesu, meine Freude
angstig verlangen
611 Christum wir sollen loben schon
van de wijde einden der aarde zij Christus lof gezongen
612 Wir Christenleut
vreugde om troost en verlossing

3. Sonata I, BWV 525
1. [zonder tempo-opschrift] • 2. Adagio • 3. Allegro

4. Koralen uit het Orgelbüchlein
Jaarwisseling
613 Helft mir Gotts Güte preisen
oudejaarslofzang in melancholie
614 Das alte Jahr vergangen ist
in weemoed en dank ‘vaarwel, oude jaar’,
in 12 maten, 355 noten en 10 versieringen ...
615 In dir ist Freude
vreugde is een waagstuk

Opdracht tempel
616 Mit Fried und Freud ich fahr dahin
in vrede en vreugde getroost door God is de dood mijn slaap geworden
617 Herr Gott, nun schleuß den Himmel auf
voltooide levensloop

5. Fuga in D, BWV 532
Vivace • Largo • Allegro

« Terug naar kalender